HISTORIA INFRASTRUKTURA RELACJE, POŁĄCZENIA

Linia Czeski Cieszyn - Frydek-Mistek wczoraj, dziś i jutro

Błażej Forjasz

Linia ta jest historycznym odcinkiem Kolei Miast Śląskich i Galicyjskich biegnącej z Bielska-Białej do Kojetina i otwartej 1 czerwca 1888 roku. Przebiega przez malownicze tereny Pogórza Karpackiego z południowym zamknięciem w postaci Beskidu Śląsko-Morawskiego.

Po II wojnie światowej dominowały na tej trasie składy pociągów w postaci parowozu i wagonów głównie jako kursy wahadłowe pomiędzy stacjami Český Těšín a Frýdek-Místek. Spalinowe wagony motorowe serii 810 zwane potocznie „motoraczkami” zostały wprowadzone do eksploatacji w drugiej połowie lat 70. XX wieku. Po transformacji ustrojowej liczba pociągów nie zmieniła się, jednakże w ramach oszczędności zlikwidowano niektóre kasy biletowe (np. na przystanku osobowym Dobratice pod Prašivou w 2007 roku).

Bardzo ważną kwestią było uporządkowanie pod koniec lat 90. komunikacji zbiorowej w tym rejonie poprzez włączenie m.in. tej linii do systemu ODIS (Ostravský dopravní integrovaný systém) oraz IDS Třinecko (Integrovaný dopravní system), czyli integrację wszystkich rodzajów transportu (np. przystanki przesiadkowe z pociągu na autobus (i odwrotnie) znajdują się między innymi w Gnojniku, w kierunku Ligotki Kameralnej i Trzycieży w kierunku miejscowości Řeka), wspólny bilet na przejazd, duży wachlarz połączeń i inne. Działania te przysporzyły linii nowych pasażerów oraz uczyniły ją podstawowym kręgosłupem transportowym w regionie.

Dodatkowo w ramach systemu ODIS wprowadzono 15 grudnia 2002 roku cykliczny rozkład jazdy, co stanowiło niemalże rewolucję: poprawiła się oferta rozkładowa i dopasowano składy do frekwencji (głównie kursujące w porze międzyszczytowej). Przyczyniło się to również do zwiększenia liczby pasażerów korzystających z pociągów. Można było też w ramach oszczędności zlikwidować niepotrzebne stacje (np. stację Ropice, która jeszcze na początku 2002 roku służyła jako „przechowalnia” wagonów - węglarek oczekujących na lepsze czasy), ponieważ mijanki odbywają się przez cały dzień na stacji Hnojník.

Mimo powstania potężnej konkurencji w postaci oddania do użytku drogi ekspresowej R48 (od 31 grudnia 2015 roku autostrady D48) z Czeskiego Cieszyna do Frydku-Mistku potoki pasażerskie są na dobrym poziomie. Od czasu wprowadzenia taktu organizacja ruchu pasażerskiego praktycznie nie zmienia się. Rozkład oferuje 20 par codziennych pociągów (+ jedna para pociągów w skróconej relacji Frýdek-Místek - Hnojník - Frýdek-Místek, kursująca w dni robocze), z czego 1 para kursuje tylko w dni robocze (o 4 nad ranem), pozostałe codziennie. W dni nauki szkolnej między godzinami 5 a 8, po południu od 13 do 16 składy pociągów ze względu na bardzo duże potoki to dwuczłonowe wagony motorowe serii 814 (w podwójnej trakcji) o handlowej nazwie "RegioNova", wprowadzone do eksploatacji 1 czerwca 2012 roku. W pozostałych porach i dniach tygodnia kursują solowe składy serii 814. Kursy wczesnoporanne oraz późnowieczorne mają postoje na mniej obleganych przystankach na żądanie podróżnego. Jako że Czeska Kolej reaguje szybko i elastycznie na potrzeby klientów normalnym widokiem są wzmocnienia składów pociągów (przeważnie w weekendy w czasie różnorakich imprez). W grudniu 2015 roku część kursów pociągów pasażerskich została przedłużona do Cieszyna.

Jeśli chodzi o infrastrukturę to na linii dominują podkłady betonowe. Szyny to S49 i S65(!) z klasycznym przytwierdzeniem (wyprodukowane w Hucie Trzyniec). Na linii na przejazdach o dużym ruchu nie spotkamy dróżnika - wszędzie jest zamontowana automatyczna sygnalizacja (ewentualnie rogatki). Linia jest w bardzo dobrym stanie technicznym, a prędkości na niej wahają się między 40 a 80 km/h. Rokrocznie na tej trasie wykonywane są remonty infrastruktury kolejowej, nierzadko z udziałem ciężkiego sprzętu.

Ruch towarowy reprezentują obecnie (stan na 2016 rok) nieregularnie pociągi zdawczo manewrowe do stacji Hnojník (tu znajduje się m.in. bocznica magazynów rezerw materiałowych) oraz Dobrá u Frýdku-Místku. Jednakże największym generatorem ruchu towarowego jest otwarta w 2008 roku ogromna fabryka samochodów firmy Hyundai w Noszowicach (między Dobracicami a Dobrą), która generuje olbrzymie zapotrzebowanie na przewozy towarowe. Codziennie co najmniej kilka par składów z kontenerami, czy gotowymi produktami na platformach samochodowych kursuje z bocznicy zakładu w kierunku Frydku, gdzie zmieniają kierunek i jadą do Ostrawy. Ruch towarowy nie jest aktualnie prowadzony między Gnojnikiem a stacją w Czeskim Cieszynie.

Głównie dzięki bocznicy w Noszowicach stała się realna elektryfikacja linii (wraz z modernizacją, aby przystosować ją do dużego ruchu ciężkich pociągów towarowych) i budową łącznicy omijającej stację we Frydku oraz drugiego toru z Frydku-Mistku do Racimowa (Vratimov) wraz z elektryfikacją. Następną fazą będzie elektryfikacja odcinka z Dobrej do Czeskiego Cieszyna. W dalszej przyszłości planuje się budowę łącznicy (towarowej) z Ropicy w kierunku Trzyńca. Nie zapomina się również o przewozach pasażerskich - mają powstać przystanki w Noszowicach oraz Frydku-Mistku. Po elektryfikacji na trasie mają kursować nowoczesne jednostki 471 jako pociągi osobowe relacji Ostrava hlavní nádraží - Frýdek-Místek - Český Těšín (Czeski Cieszyn).

Najbardziej realna z powodu znacznego ruchu towarowego staje się (stan na 2016 rok) budowa drugiego toru między Frydkiem-Mistkiem a stacją Vratimov. Pozostałe plany są zależne od funduszy zarówno krajowych, jak i unijnych i decyzji co do ich rozplanowania na ww. inwestycje.

Przy pisaniu tego artykułu korzystałem z sieciowych rozkładów jazdy ČD (różne roczniki), dokumentu o nazwie „Koncepce rozvoje dopravní infrastruktury Moravskoslezského kraje” umieszczonego na stronie internetowej Kraju Morawsko-Śląskiego i informacji własnych.

Zaktualizowano 13 czerwca 2016 roku