przystanek osobowy

Zabrzeg (1855-)

Tablica przyjazdów | Tablica odjazdów

Uruchomiony już w roku 1855 przystanek w Zabrzegu miał być stacją, jednak budowie sprzeciwiły się lokalne władze i ostatecznie wybudowano ją w pobliskich Dziedzicach. Początkowo nie posiadał żadnej infrastruktury, dopiero w roku 1893 wybudowano tu budynek poczekalni.

Po pewnym czasie jednak okoliczne gminy (Zabrzeg, Ligota, Bronów, Dolne i Górne Międzyrzecze) dostrzegły korzyści płynące z posiadania w pobliżu stacji towarowej i rozpoczęły szerokie działania zmierzające do rozbudowy przystanku do rangi stacji. Już w roku 1907 do prezydenta Śląska Austriackiego Karla Heinolda interpelował w tej sprawie dr Karl Türk, a w roku 1911 sprawą zajął się poseł do Rady Państwa w Wiedniu Józef Londzin (wtedy to obiecywano, że rozbudowa nie mogła być przeprowadzona tylko ze względu brak zabezpieczenia środków finansowych, ale w roku 1912 zostaną one wpisane do preliminarza i budowa ruszy). Ostatecznie dopiero w roku 1926 powstała tu ładownia, która była od tej pory intensywnie wykorzystywana przez szereg okolicznych podmiotów.

Ciekawostką był wystosowany w roku 1924 przez władze gminy Ligota do Ministerstwa Kolei Żelaznych wniosek o zmianę nazwy przystanku na „Zabrzeg-Ligota”. Podnoszono, że choć budynek dworcowy znajduje się na terenie wsi Zabrzeg, to co najmniej 250 metrów peronu znajduje się już w Ligocie, a dodatkowo ładownia (powstała w roku 1926) ma znajdować się w całości na terenie gminy Ligota. Sprawa dotyczyła też sporów terytorialnych, w których Zabrzeg chciał oderwać od Ligoty 1000 morgów ziemi w okolicy torowiska, a dotychczasowa nazwa przystanku miała być „czystą prowokacją”, która miała uzasadniać roszczenia Zabrzega do gruntów Ligoty. Powoływano się na fakt, że nawet w „czasach austriackich” stosowano dwoiste nazwy stacji i przystanków, jak choćby Jaworze-Jasienica. Mimo wielu argumentów ministerstwo nie przychyliło się do tego wniosku.

Podczas elektryfikacji wybudowano dwa niskie perony z nawierzchnią bitumiczną o długości 195 metrów (peron pierwszy) i 203 metrów (peron drugi), na których zabudowano proste blaszane wiaty z ławkami. Perony połączone zostały przejściem podziemnym zlokalizowanym tuż obok przystanku. Dodatkowo przy peronie pierwszym wybudowano w roku 1980 piętrowy budynek dworcowy z poczekalnią i kasą biletową oraz pomieszczeniem dyżurnego ruchu, gdyż Zabrzeg miał również status posterunku odgałęźnego ze względu na mieszczący się nieopodal peronu drugiego od strony Ochodzy wjazd na teren towarowej stacji rozrządowej Zabrzeg Czarnolesie.

W ramach prowadzonej od wczesnej wiosny 2020 do wiosny 2024 roku modernizacji węzła kolejowego Czechowice-Dziedzice zlikwidowano mieszczący się tu posterunek odgałęźny (sterowanie odbywa się z Lokalnego Centrum Sterowania w Czechowicach-Dziedzicach) i rozebrano istniejące niskie perony. Nowe wysokie perony (0,76 metra nad główkę szyny) mają po 200 metrów długości, zostały wyposażone w nowe ławki, wiaty, zegary, oświetlenie i tablice informacyjne, a dostęp do każdego z nich umożliwiają zadaszone pochylnie (jednocześnie zmieniono ich numerację - północny stał się peronem pierwszym, a południowy drugim). Na ścianach znalazły się wykonane przez firmę NIETAK Łukasz Zasadni murale dotyczące atrakcji Zabrzegu i historii kolei w regionie. Zastosowano również płyty z fakturą ułatwiającą przemieszczanie się osobom niewidomym i niedowidzącym. Przejście podziemne między peronami, które łączy jednocześnie przecięte linią kolejową części wsi, zostało przeniesione bliżej dawnego budynku dworcowego. Na przystanku działa również zapowiadanie pociągów. W trakcie robót pozostawiono zdekapitalizowany dawny budynek dworcowy, który obecnie nie służy już podróżnym.

W lecie 2025 roku w ramach planowanej modernizacji linii kolejowej nr 93 i planowego zamknięcia obu torów w kierunku Chybia na przełomie 2025 oraz 2026 roku, rozpoczęto budowę nowego tymczasowego peronu przystanku na linii kolejowej przechodzącej przez stację towarową Zabrzeg Czarnolesie położonej od strony ulicy Gminnej. Jego obsługa jest planowana od 14 grudnia 2025 roku roku oraz przez cały 2026 rok.

Tuż obok przystanku na ulicy Miliardowickiej znajduje się przystanek autobusowy (Zabrzeg Miliardowicka / Dw. PKP) obsługujący lokalne połączenia realizowane przez PKM Czechowice-Dziedzice sp. z o.o. (linie 1, 8 i 10 w kierunkach: Miliardowice, Bielsko-Biała Dworzec, Czechowice-Dziedzice Dworzec, czy Silesia).

Zgodnie z danymi Urzędu Transportu Kolejowego dobowa wymiana pasażerska (czyli liczba podróżnych wsiadających i wysiadających każdej doby) na przystanku w 2017 roku wynosiła 20 - 49 osób, w latach 2018-2019 50 - 99 osób, w latach 2020-2021 0 - 9 osób, w latach 2022-2023 100 - 149 osób, a w roku 2024 150 - 199 osób.

Tuż obok przystanku przebiega szlak Wiślanej Trasy Rowerowej z Wisły.

Położony jest na wysokości 252 m n.p.m.